بعثت، بهار انسانیت، و سبک زندگی ایمانی

بعثت، بهار انسانیت، و سبک زندگی ایمانی

به مناسبت فرارسیدن عید بزرگ مسلمانان، بعثت خاتم پیام‌آوران الهی، حضرت محمد مصطفی صلی‌الله علیه و آله، بر آن شدیم با نگاهی متفاوت بر این واقعه عظیم، طرحی نو برای بشر امروزی که سرگردان و حیران به دنبال برترین سبک و روش زندگی هست، دراندازیم. ازاین‌رو، پای صحبت‌های استاد ارجمندی نشستیم که عمر بابرکت خویش را خرج همین امر نمود، صاحب مجموعه نفیس “سیره نبوی، منطق عملی” که درواقع ترجمان سبک زیبای زندگی نبوی است، استاد دکتر مصطفی دلشاد تهرانی .

استاد دکتر مصطفی دلشاد تهرانی . سبک زندگی

تبیان: با توجه به فراگیر شدن مبحث “سبک زندگی” در جامعه امروز، شاید بهتر باشد در ابتدا ضرورت پرداختن به این مسئله را موردتوجه قرار دهیم. لطفاً بفرمایید موضوع سبک زندگی از چه اهمیتی برخوردار هست؟

برای پرداختن به‌ضرورت مبحث سبک زندگی ابتدا باید دید تلقی ما از این مفهوم چیست. آنچه از مفهوم “سبک زندگی” در حال حاضر وجود دارد، فهم شکلی است و جزئی‌نگر. اما باید توجه داشت آنچه از آموزه‌های قرآنی و احادیث معصومین علیهم‌السلام استنباط می‌شود، این است که سبک زندگی مبتنی بر یک “نگاه قاعده‌مند” است. برای درک این مطلب، شاید بهتر باشد که ابتدا مفهوم “سبک زندگی” تبیین شود.

سبک زندگی مفهوم بسیار نزدیکی به “سیره” دارد. همان‌طور که می‌دانید “سیره” دو معنا دارد. یکی، معنای اصطلاحی آن‌که همان “تاریخ” است و یکی هم، معنای حقیقی که همین سبک زندگی است. چون “سیره” بر وزن “فعله” است و این وزن در عربی حاکی از هیئت و حالت انجام فعل است. بنابراین سیره یعنی حالت حرکت و سبک حرکت در زندگی. واژه “سبک” هم از ریشه “سبیکه” گرفته‌شده است که به فلز گداخته‌ای اطلاق می‌شود که در قالبی ریخته شده و شکل خاصی گرفته و استحکام یافته است. با توجه به این معنا، سبک زندگی”، همان قواعد و اصول کلی عملی حاکم بر زندگی هست.

حال با توجه به این مفهوم، واضح می‌گردد که انسانی که در زندگی خود، سبک ندارد، نمی‌تواند قاعده‌مند زندگی کند، چون هیچ اصولی در زندگی او حاکم نیست، و در هر مسئله‌ای، مواضع نامعلوم و مختلفی اتخاذ می‌کند، و ناپایدار و غیرقابل‌پیش‌بینی هست. برخلاف انسانی که در زندگی‌اش سبک خاصی دارد. چنین فردی چون زندگی‌اش قاعده‌مند است، از مواضع پایدار و روشنی نیز برخوردار است، به‌عبارت‌دیگر می‌توان گفت، مهم‌ترین اتفاق در زندگی انسآن‌همین است که بر زندگی‌اش قواعدی روشن، پایدار، فطری و عقلانی حاکم باشد. در این صورت، زندگی معنا پیدا می‌کند.

به نظر بنده، آنچه در دنیای امروز گم‌شده است، معنای زندگی است و آنچه می‌تواند به آن معنا ببخشد، هدف‌دار و قاعده‌مند زندگی نمودن است. در این هنگام است که عدالت به معنای حقیقی کلمه در زندگی‌اش جاری می‌شود و هر چیزی در جای خودش قرار می‌گیرد. وقتی چنین اتفاقی بیفتد، زندگی تمامی انسان‌ها سالم می‌شود، ارتباط انسان با خودش، ارتباط انسان با انسان‌های دیگر. ارتباط او با خدا، ارتباطش با تاریخ و نیر با امور پیرامون خود.

بنابراین می‌بینیم که مبحث سبک زندگی به‌قدری حائز اهمیت است که اگر بگوییم باید برای آن، بیش از هر موضوع دیگری سرمایه‌گذاری کرد، سخن گزافی نگفته‌ایم.

تبیان: با توجه به اهمیت فطرت واحد بشر در نگاه اسلام از یک‌سوی، و خطاب‌های عمومی کتاب آسمانی آن با تعبیراتی همچون «یا ایهاالناس»، «یا بنی‌آدم»، «إِنَّ أَوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذی بِبَکةَ مُبارَکاً وَهُدی لِلْعالَمین »، «وَ ما أَرْسَلْناک إِلاَّ کافَّةً لِلنَّاسِ بَشیراً وَ نَذیراً» و… که شامل تمامی انسان‌ها می‌شود، از سوی دیگر، آیا می‌توان بعثت نبی مکرم اسلام صلی‌الله علیه و آله را فصلی نو و درعین‌حال جامع و  کامل برای ارائه برترین سبک زندگیِ موردنیاز بشر از گذشته تاکنون دانست؟

ببینید، قرآن کریم به ما توصیه می‌کند تا از پیامبر گرامی اسلام صلی‌الله علیه و آله، الگو بگیریم: «لَقَدْ کانَ لَکمْ فی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ». اما باید دید این فرمایش قرآن‌که می‌فرماید پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله اسوه حسنه و نمونهٔ خوبی برای انسان به شمار می‌آید به چه معناست؟!

ابتدا باید ببینیم پیامبر گرامی اسلام صلی‌الله علیه و آله برای چه آمده‌اند؟

پاسخ مشخص است، برای اینکه انسان به رشد و تعالی شایسته خود دست پیدا کند.

حال انسان چگونه می‌تواند به این رشد و تعالی برسد؟ جواب: با سبک زندگی.

اما چه نوع سبک زندگی؟

ادامه خواندن “بعثت، بهار انسانیت، و سبک زندگی ایمانی”