مواجه بشر با خدا چگونه است ؟ [بررسی گرایش های خداباوری ، چند خدایی و خداناباوری ]

اعتقاداتی که پیرامون منشأ خلقت و تدبیر امور جهان، به عنوان فرضیاتی مطرح و طرفدارانی پیدا کرده‌اند، ریشه در تاریخ بسیار دور دارد. از بدو تاریخ سه مفهوم «کفر»، «شرک» و «توحید» در میان جوامع وجود داشته و این عقاید پیروانی داشته‌اند.

با بررسی گرایش‌های مختلف ارائه شده در فرق یا اندیشه‌های دینی یا الحادی، می‌توان به صورت کلی مفاهیم زیر را احصا نمود:

 

خداباوری Theism (الهیات):

خداباوری در مفهوم کلی شامل اعتقاد به وجود لااقل یک خدا یا خالق است.

خداباوری در طول تاریخ شقوق مختلفی داشته است و از حیث تعدد خدایان دسته‌بندی‌های متفاوتی صورت گرفته است، لذا اعتقاد افراد به خدای خالقی که سررشته امور به دست اوست، در اصطلاح غربی «تئیسم» یا خداباوری خوانده می‌شود. انواع تئیسم عبارتند از:

 

یکتا پرستی Monotheism (الهیات):

یکتاپرستی یا «یک خدایی» در اصطلاح به عقیده‌ای اطلاق می‌شود که به یگانگی و بی‌همتا بودن پروردگاری معتقد است.

در این دیدگاه خلقت و رشد، صرفاً توسط موجودی یکتا صورت می‌گیرد و شریکی در این پرستش وجود ندارد. مسلمانان را می‌توان، مهم‌ترین گروه یکتاپرستان در حال حاضر دانست.

همچنین یهودیان به رغم آنکه در کتاب مقدس تحریف شده، مواردی از قائل شدن شریک برای افعال خداوندی دارند، اما به صورت سنتی خود را یکتاپرست می‌دانند.

 

چندخدایی Polytheism (الهیات):

«چندخداگرایی» به عقیده‌ای اطلاق می‌شود که شرکایی برای خلقت و آفرینش در نظر می‌گیرد. مسیحیان معتقد به تثلیث که در واقع مثلث آفرینش را به دست «پدر، پسر و روح القدس» می‌دانند یا ادیان روم باستان که الهه‌های گوناگون به عنوان خالق برمی‌شمردند و برخی اعتقادات شرقی که گرایش به دوخدایی (مثلاً خداوند نور و خداوند ظلمت) دارند را می‌توان در زمره «چندخداگرایان» قرار داد.

 

همه خدایی Pantheism (الهیات):

در واقع گرایشی است که «خدا» را مساوی با «کائنات» دانسته و شخصیتی برای خداوند مستقل از طبیعت و عالم قائل نیست. این گرایش به نوعی معتقد به نظام طبیعی و قوانین طبیعی است و قوه قهریه طبیعت را همان خداوند می‌داند.

این مفهوم ریشه‌ای بسیار کهن دارد و خصوصاً در ادیان شرق آسیا یا برخی فرقه‌های بومی آفریقا یا امریکای لاتین مورد توجه بوده است.

در این نگرش طبیعت بسیار مقدس است و جلوه‌های طبیعت و اتفاقات طبیعی به اراده آگاهانه کائنات نسبت داده می‌شوند. اسپینوزا را می‌توان مشهورترین فیلسوفی دانست که معتقد و مروج این عقیده محسوب می‌شود.

 

خداانگاری Deism (الهیات):

اعتقاد به این باور است که خداوند به عنوان یک «آفریننده» جهان را خلق کرده است اما پس از خلقت دیگر در امور آن مداخله نمی‌کند، لذا این گرایش هرگونه درخواست از خدا برای مقدرات را بیهوده می‌داند، چراکه اصول و قواعدی که خداوند در لحظه خلقت برای عالم مشخص کرده، تعیین‌کننده آینده جهان است و هیچ امر متافیزیکی نمی‌تواند آن را تغییر دهد.

دئیسم به عنوان جایگزینی برای تئیسم، در غرب در حال تبلیغ فزاینده است. در این حالت است که خداناباوران نیازی نیست تا عقاید کفرآمیز خود را به جامعه مؤمن به وجود خدا تحمیل کنند، بلکه صرفاً با ایجاد این نگرش که خدای خالق، همچون ساعت‌سازی است که جهان را کوک کرده و دیگر در آن دخالت نمی‌کند، اساساً نیاز به دین را نفی می‌کنند.

 

خداناباوری Atheism (الهیات):

دیدگاه آتئیسم یا «الحاد» در معنی عام به رد باورمندی به اصل وجود خداوند خالق اطلاق می‌شود.

این گرایش از زمان روم باستان و به صورت شکاکانه اعتقادات خداباوران را نفی می‌کرد و با زیر سؤال بردن خدایان باستانی، نسبت‌های داده شده قهری به آنان را بی‌اساس می‌دانست، اما از آنجا که اعتقاد به بی‌خدایی در غرب باستان و عصر میانه، با شدت مورد عتاب و مجازات واقع می‌شد، نخستین گروه‌هایی که رسماً خود را خداناباور می‌نامیدند، در قرن هجدهم و عصر «شکاکیت» که تقریباً همه بنیان‌های سنتی غرب قرون وسطی مورد تجدیدنظر قرار گرفته بود، اعلام حضور کردند.

استدلال گروه‌های خداناباور بیشتر بر شواهد تجربی، تلاش برای اثبات بی‌نیازی طبیعت به خالق و تناقض‌های موجود بر براهین خداباوران استوار بود. غالباً در دوران مدرن، خداناباوران، با لفظ «ماده‌گرایان» یا ماتریالیست نیز خوانده می‌شوند، چراکه اعتقاد دارند هیچ چیزی فراماده و غیرقابل توضیحی که نقش خلقت را ایفا نماید وجود ندارد.

 

ندانم‌گرا Agnostics (الهیات):

این رویکرد در خداگرایی، اساساً فهم پدیده‌های غیرمحسوس را از دایره عقل بشری خارج دانسته و معتقد است ادعاهایی مانند وجود خدا یا نبود خالق یا وجود جهان پس از مرگ و نیز موجودات غیرمادی را هرگز نه می‌توان تأیید و نه می‌توان رد کرد.

ندانم‌گرایی یا «لا ادری‌گری» دیدگاهی فلسفی است که برای اولین بار توسط توماس هاکسلی برای تبیین عقیده غیرقابل شناخت بودن «ماوراء الطبیعه» به کار رفت.

دیوید هیوم نیز از جمله فلاسفه معتقد به این گرایش است. برتراند راسل نیز در کتاب «من یک خداناباورم یا ندانم‌گرا» اعتقاد خود بر ندانم‌گرایی را اینگونه تأیید کرده است: «به عنوان یک فیلسوف، اگر بخواهم برای شنونده‌های فلسفی محض سخن بگویم باید بگویم که خود را یک ندانم‌گرا توصیف می‌کنم، چراکه فکر نمی‌کنم برهانی قاطع وجود داشته باشد که کسی بتواند اثبات کند که خدایی وجود ندارد.»

  ***

با بررسی نگرش‌های متفاوت به خداپرستی در دوره‌های مختلف تاریخی، می‌توان نتیجه گرفت همواره برداشت نسبت به خدا، دغدغه مهمی برای بشر بوده است و در هر جامعه و تمدن پیشینی، می‌توان رد پایی از کشمکش‌های فلسفی پیرامون ماهیت «علت العلل» و سرمنشأ وجود پیدا کرد.

علاوه بر مفاهیم فوق البته برخی آیین‌ها نظیر «شیطان پرستی» نیز در دنیای امروز به گوش می‌خورد که البته به دلیل آنکه در واقع این آیین، اساساً مبتنی بر رویکرد «هرج و مرج‌طلبی» شکل گرفته و بنیان اصیل فلسفی ندارد (حتی وجود خدا را رد نمی‌کند بلکه خداوند را به خاطر خلقت انسان مورد شماتت قرار داده و از روی لجاجت، به شیطان به عنوان آلترناتیو گرایش می‌یابد) ذکر آن در این دسته‌بندی‌ها، چندان وجاهتی در بحث پیرامون نگرش‌های مختلف در الهیات ندارد.

منبع : شماره ۵۲۹۴ روزنامه جوان 

 

دانلود رایگان کتاب آداب روزه داری احوال روزه داران

  نسخه الکترونیکی کتاب آداب روزه داری احوال روزه داران به مناسبت ماه مبارک رمضان در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفت.

این کتاب را که در خبرگزاری های مختلف انتشاز یافته یود  برای دانلود در مجله بنیانا  اماده کرده ایم در ادامه متنی درباره این کتاب و لینک های دانلودرا می بینید

کتاب آداب روزه داری احوال روزه داران در تابستان ۱۳۹۱ چاپ گردیده است. کتاب آداب روزه داری احوال روزه داران گزیده‌ای از مجموعهٔ توصیه‌ها، نصایح، تحلیل‌ها و مواعظی است که درماه های رمضان در طول ۲۲ سال گذشته ـ از سال ۱۳۶۹ تا ۱۳۹۰ ـ در بیانات حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدّظلّه‌العالی) در ۴۲۲ صفحه توسط انتشارات انقلاب اسلامی و به کوشش جناب آقای علیرضا مختارپورقهرودی گردآوری و تدوین شده است.

در مقدمه این کتاب آداب روزه داری احوال روزه داران آمده است:  “در انتخاب مطالب کتاب آداب روزه داری احوال روزه داران دو ویژگی مورد توجّه قرار گرفته است: نخست؛ موضوع بیانات ماه مبارک رمضان، معارف دینی مربوط به روزه‌داری، آداب دعا، تکالیف مؤمنان در این ماه از نظر فردی، اجتماعی و سیاسی و نظایر آن باشد. دوم؛ صرفاً در محدودهٔ زمانی از حلول ماه مبارک رمضان تا پایان روز عید سعید فطر هر سال بیان شده باشد.

مخاطبان این مواعظ عموم مردم بوده‌اند هرچند گاه این سخنان در دیدار جمعی از قاریان قرآن کریم، کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران، نمازگزاران نماز جمعه، اساتید دانشگاه‌ها، دانشجویان، شاعران و… بیان شده‌اند.


قبلا هم کتاب های زیادی به صورت پی دی اف برای دانلود رایگان ارائه کرده بودیم که برخی از انها از طریق لینکهای زیر در دسترس اند

کتاب جوشکاری , دانلود رایگان  / نویسنده:حسین عالمی

دانلود کتاب شریف ” نهج البلاغه ” با شیوه کم علامت (دریافت فایل های pdf)

کتاب شریف «مفاتیح الجنان» با شیوه اعراب گذاری کم علامت (دریافت فایل های pdf)

کتاب شریف “صحیفه سجادیه” با ویژگی های ممتاز  (دریافت فایل های pdf)


بنابراین در انتخاب مطالب کتاب آداب روزه داری احوال روزه داران دو ویژگی مورد توجّه قرار گرفته است:

نخست؛ موضوع بیانات ماه مبارک رمضان، معارف دینی مربوط به روزه‌داری، آداب دعا، تکالیف مؤمنان در این ماه از نظر فردی، اجتماعی و سیاسی و نظایر آن باشد.

دوم؛ صرفاً در محدودهٔ زمانی از حلول ماه مبارک رمضان تا پایان روز عید سعید فطر هر سال بیان شده باشد. خوانندهای که با دقّت کتاب آداب روزه داری احوال روزه داران را مطالعه کند درخواهد یافت که فضای معنوی خاصی در این مجموعه احساس می‌شود که دلیل آن بر زبان گویندهٔ عظیم‌الشأن آن نیز جاری شده که در ماه رمضان فضای معنوی و ملکوتی بر عالم و به خصوص بر جامعهٔ اسلامی و مؤمنین اهل عبادت حکم‌فرماست و بر همهٔ افعال و بیانات و روحیات مسلمانان تأثیر می‌گذارد.

کتاب آداب روزه داری احوال روزه داران

در صفحاتی از کتاب آداب روزه داری احوال روزه داران آمده است:

مقام والای عبودیّت

مکرّر عرض کرده‌ایم که سرّ مسئله در این است که انسان بتواند خودش را به عبودیّت الهی متّصف کند. عبد، یعنی تسلیم اراده و حکم خدا و شریعت الهی. لبّ تمام دستورات و احکام و فرامین الهی و شرایع انبیا، همین یک کلمه است و شاید پیامبران خدا، قبل از آنکه مقام نبوّت برای آن‌ها انتخاب بشود و خدای متعال آن‌ها را به نبوّت سرافراز کند، به عبودیّت سرافراز کرده باشد؛ همچنان که حتماً همین‌طور است. در یک روایت است که انّ الله اتّخذ محمّداً عبداً قبلان یتّخذه رسولا. اوّل، خدای متعال او را خلعت عبودیّت پوشانید و بعد، به مرحله و رتبهٔ نبوّت فایز کرد. کأنّه این، در هر تعالی یی مقدّمهٔ لازم و شرط اصلی است. در هر اندازه تکاملی، عبودیّت، شرط اصلی است. البتّه، عبودیّت هم مراحلی دارد. آن مرحلهٔ پایین عبودیّت، آن‌چنانی که امثال ماها بتوانیم در آن طمع بورزیم، همین است.

در بخش دیگری از کتاب آداب روزه داری احوال روزه داران آمده است:

خودمان را آمادهٔ اطاعت کنیم؛ همه چیز را از او بدانیم؛ نعمت‌های الهی را، حقیقتاً نعمت‌ها و موهبت‌های الهی بدانیم؛ آن‌ها را فرآوردهٔ قدرت و علم و توانایی خودمان ندانیم؛ بدانیم که ما هم وسیله‌ایم. ذهن ما، دست ما، عمل ما، سرپنجهٔ ما و تلاش ما، وسیله‌ای برای تحقّق ارادهٔ الهی است. حقیقتاً بندگان شایستهٔ خدا مثل امام بزرگوار ما رضوان‌الله‌تعالی علیه قدر ماه رمضان و قدر آن ساعات و ایّام را می‌دانستند و از آن، کمال استفاده را می‌بردند. ما ائمّهٔ معصومین علیهم‌السّلام را که زیارت نکرده‌ایم؛ امّا انسان می‌توانست رشحه‌ای از رشحات همان عبادات و توجّه‌ها را در وجود مقدّس امام عظیم‌الشّأن بزرگوار راحلمان مشاهده کند.

 

 کتاب آداب روزه داری احوال روزه داران از طراحی مناسبی برخوردار است که خواننده حتی با مطالعه طولانی مدت رو صفحه مانیتور یا رایانه همراه خسته نمیشود

همچنین منبع روایات و احادیث نیز  در پایان کتاب آداب روزه داری احوال روزه داران ذکر شده است.

 در ادامه لینک دانلود این کتاب و جعبه مطاله انلاین از کتاب را می بینید

 دانلود کتاب آداب روزه داری احوال روزه داران از بیان باکس: دریافت

دانلود کتاب آداب روزه داری احوال روزه داران از تسنیم: دریافت