خرداد ۲۸, ۱۳۹۳

شاخصه‌های اعتدال در مکتب امام(ره) چیست؟

شاخصه‌های اعتدال در مکتب امام(ره) چیست؟

علم سیاست علمی سرشار از مفاهیم انتزاعی و در عین حال بنیادین و اساسی در زندگی انسان‌هاست. مفاهیمی همچون آزادی، عدالت، قدرت، سیاست و… این مفاهیم از مناقشه‌برانگیزترین مفاهیم علم سیاست هستند که تاریخ مباحثه بر سر آن‌ها، سابقه‌ای به گستردگی تاریخ بشر دارد. از جملهٔ این مفاهیم می‌توان به مفهوم اعتدال اشاره کرد که از جمله مفاهیم انتزاعی به شمار می‌رود که در شرایط مختلف و نزد افراد مختلف، به صورت‌ها و اشکال گوناگونی تعریف می‌شود و معیارها و شاخصه‌های آن تغییر می‌کند.
اعتدال مصدر باب افتعال از ریشهٔ «ع‌دل» و در لغت به معنای حد میانه، میانه‌روی، [۱] اخلاط چهارگانه گفته می‌شود. [۲] این مفهوم در مقابل دو مفهوم افراط و تفریط قرار دارد. حد متوسط بین دو وضعیت دیگر [۳] است. مفهوم اعتدال در علوم و حوزه‌های مختلف دارای معانی و کاربردهای متفاوت است. برای نمونه، در علوم پزشکی، به حالت هماهنگی میان

خداوند در قرآن کریم مفهوم اعتدال و میانه‌روی را با واژگانی چون «قوام»[۴]، «وسط»[۵]، «قصد»[۶]، «سواء»[۷] و «حنیف»[۸] بیان کرده و از اهمیت و ارزش آن سخن گفته است. اهمیت این امر به اندازه‌ای است که خداوند اعتدال را مبنا و اساس آفرینش این جهان معرفی می‌نماید. لذا دین اسلام اعتدال را یک امر اساسی و فراگیر در همهٔ عرصه‌ها دانسته و رعایت آن را لازم و ضروری اعلام می‌نماید، زیرا رعایت اعتدال و عدم افراط و تفریط سبب حصول نتیجهٔ دقیق و صحیح می‌شود؛ به‌گونه‌ای که ما می‌بینیم پیام‌آور دین اسلام، حضرت محمد (ص)، می‌فرمایند: «خیر الامور اوسطها: بهترین امور، حد وسط و میانه و حالت اعتدال آن‌هاست.»[۹] لذا دین مبین اسلام انسان را به رعایت اعتدال در همهٔ شئون زندگی توصیه می‌نماید، زیرا اعتدال رمز موفقیت، تعالی و کمال و خروج از آن سبب انحراف است.

ادامه »شاخصه‌های اعتدال در مکتب امام(ره) چیست؟